HOME FORUM Wandelgebieden Noorwegen en beren

Tags: 

11 berichten aan het bekijken - 1 tot 11 (van in totaal 11)
  • Auteur
    Berichten
  • massimo
    Deelnemer
    Aantal berichten: 183

    Hoop dat ik dit op de juiste plaats post.

    Momenteel ben ik bezig enkele meerdaagse hikes op diverse locaties in Noorwegen aan elkaar te rijgen. Inmiddels heb ik vernomen dat er in enkele gebieden beren rondlopen.

    Ik kan van een hoop dingen het avontuur inzien, maar als ik mijn gedroogde elandstoof aan het consumeren ben en er komt een beer op de koffie dan ben ik bang dat dat voor mij niet goed af gaat lopen. Erger nog, straks komt bruintje beer mij opzoeken terwijl ik lig te slapen… Ik kan moeilijk met een shotgun naast m’n slaapmat gaan liggen.

    Zijn er mensen die ervaringen en wijsheid willen delen?

    ward
    Deelnemer
    Aantal berichten: 19

    Hey Massimo,

    Ik ben zelf niet goed op de hoogte van de nieuwe ontwikkelingen met beren in Noorwegen. Maar tot enkele jaren geleden was het naar mijn weten maar zelden dat mensen er daar mee in contact kwamen met beren op het Noorse vaste land.

    Ik heb wel ervaring met trekking in gebied met bruine beren en grizzly beren in Canada. En vanuit daar kan ik wel aangeven dat je kunt letten op geurende producten en uiteraard voedsel. Op de trekking daar werd al het eten en toiletartikelen (tandpasta, zeep, deo etc.) ’s avonds op een andere plek bewaard dan waar we sliepen.
    Ofwel werd het in bomen gehangen of in speciaal ontworpen kluisjes.

    Mocht je door gebieden wandelen waar de kans groter is dat je beren tegenkomt is het verstandig om zeer regelmatig geluid te maken (roepen). Kwestie van de beer niet laten schrikken.
    Bij het zien van een beer rustig blijven, niet wegrennen (word gezien als prooigedrag). En niet in de ogen kijken. Rustig praten en achteruit wegwandelen.
    Mijn persoonlijke ervaring met ontmoetingen met beren was dat ze meestal wel voor je wegrennen, zo niet is het vaak omdat ze dan hun “vaste”voedselplek hebben (bessenstruiken).

    Je kunt eventueel zien of er beren zijn door te letten op de grond, grote omgewoelde plaatsen duiden vaak op aanwezigheid van beren (evenals uitwerpselen, maar kan die niet goed omschrijven). Daarnaast kun je ze vaak ruiken, ruikt naar vieze, natte wol (bij grizzlies naar rottend vlees).

    Ervaring met ijsberen heb ik niet, dus mocht je daar op doelen, kan ik je niet helpen.

    Dzjow
    Moderator
    Aantal berichten: 380

    Je gaat jezelf een gelukzak mogen noemen als je in Scandinavië een beer te zien krijgt. 99 keer op 100 heeft de beer jou van op verre afstand al lang geroken, gehoord of gespot en dan gaan lopen alvorens je nog maar een kans krijgt hem te zien. Voor de beren in Scandinavië hoef je helemaal geen maatregelen te nemen ter bescherming. De beren zijn hier zo mensenschuw dat dit zelden of nooit tot een gevaarlijke confrontatie leidt. De Europese bruine beer heeft doorheen de eeuwen heen van nature uit een veel schuwer gedrag ontwikkeld dan de Noord-Amerikaanse grizzly beer zodat de maatregelen die we kennen uit Amerika zoals voedsel ver weg van je slaapplek in een boom ophangen en met een spuitbusje bear spray rondlopen voor de Europese bruine beer gewoon overbodig is…

    Zelf heb ik één maal in Zweden in een uitgestrekt berkenwoud ver weg van de reguliere wandelroutes te maken gehad met een beer die ’s avonds na zonsondergang tot op een 20 à 30m me is genaderd. Ik bivakkeerde langs een wildpad op de oever van een rivier en vermoed nu dat de beer gewoon rondtrok op het wildpad en zo onverwacht op me stootte en dus helemaal niet naar me toe kwam aangetrokken door de geur van mijn avondmaal (het was windstil en ik maakte ook nauwelijks geluid). Ik hoorde de beer naderen door het struikgewas en plots wanneer hij heel dichtbij was werd het muisstil. Zo’n tien seconden later hoorde ik hem aan grote snelheid van me weg rennen. Vanaf het moment dat de beer me had geïdentificeerd zette hij het dus op een lopen. In Canada heb ik altijd hetzelfde meegemaakt met grizzlies in het wild. Het enige verschil is dat grizzlies niet zo schuw zijn en juist veel nieuwsgieriger. Zij durven dus tot helemaal naar je tent of tarp te komen om de boel nog eens te komen inspecteren. Dit gedrag is iets wat je bij de Europese bruine beer niet zult ziet. Maar eenmaal een grizzly beer je ook heeft kunnen identificeren als mens zetten ze het ook op een lopen of wandelen gewoon rustig weer weg alsof er niets aan de hand is… tenzij je hier zelf verkeerd op reageert en de beer in het nauw drijft. De echte problemen met beren treden vrijwel allemaal op met beren die vertrouwd zijn geraakt aan mensen (food conditioned bears) zoals voorkomt in vele nationale parken in de VS. Bij food conditioned bears is de schuwte en natuurlijke angst voor mensen helemaal verdwenen en wordt een confrontatie met zo’n beer erg gevaarlijk. Al de wilde verhalen over beren en de angst die eruit voortvloeit in de volksmond zijn allemaal gebaseerd op confrontaties met food conditioned bears, maar zijn dus helemaal irrelevant voor de berengebieden in Europa (met uitzondering van enkele streken in ZO-Europa waar beren het gewoon zijn geraakt om in de dorpen naar voedsel te komen zoeken). Dus voor een tocht in Scandinavië hoef je geen schrik te hebben of enige maatregelen te nemen. Als je toch een beer ziet, blijf stil staan en geniet ervan tot hij uit je gezichtsveld verdwenen is. Er zal je zo niets overkomen.

    ward
    Deelnemer
    Aantal berichten: 19

    @dzjow,

    Je hebt er beduidend meer verstand van. Dus heb nog een vraag over hoe een non-food-conditioned bear zou reageren als hij zijn vaste voedselplek heeft (en wil beschermen) of jongen rond zich heeft!? Ook wegrennen of is de drang om zijn/haar gebied en jongen beschermen dan te groot en word er agressief gereageerd.

    Ik heb zelf niet direct in het meest toeristische gebied gezeten (uiteraard was er wel wat toerisme) en enkele van mijn Canadese vrienden daar hebben gedurende die zomer te maken gehad met “fake-charges” van grizzly’s die hun voedselplek bedreigt voelden. En ook verschillende keren agressief gedrag gemerkt wanneer er jongen in de buurt waren. Maar ben dus niet zeker onder welke categorie die vielen 🙂

     

    Dzjow
    Moderator
    Aantal berichten: 380

    Om beergedrag beter te begrijpen moet je de term “persoonlijke ruimte” bij beren begrijpen. In de literatuur wordt de persoonlijke ruimte van een beer gedefinieerd als de denkbeeldige afstand, zeg maar een cirkel dus, rondom de beer waarbij de beer gestresseerd wordt als je zijn persoonlijke ruimte binnen dringt. Blijf je uit de persoonlijke ruimte van een beer zal hij zich nooit bedreigd voelen (maar een grizzly kan wel eens nieuwsgierig gedrag vertonen en naar je toe komen om je geur op te kunnen snuiven, echter niet zo bij een zwarte beer en de Europese bruine beer). Dring je bewust al dan niet onbewust binnen in de persoonlijke ruimte van een beer zal hij stress voelen van zodra hij je opmerkt in zijn persoonlijke ruimte. De reactie van een zwarte beer en de Europese bruine beer is bij het binnen dringen van zijn persoonlijke ruimte in meer dan 99% van de gevallen dat de beer zelf weg vlucht. In minder dan 1% van de situaties kan het toch zijn dat een Europese bruine beer komt tot een aanval, maar in dat geval heb je zeer zeker de aanval zelf uitgelokt door de situatie verder te provoceren.

    Bij een grizzly ligt het wat complexer. Ontdekt een grizzly beer je in zijn persoonlijke ruimte wordt een grizzly beer sterker gedwongen tot een keuze tussen een vlucht- of vechtreactie, in tegenstelling tot een Europese bruine beer waarbij die keuze naar een vechtreactie niet echt aanwezig is. Bij ongeveer 90% van de situaties kiest een grizzly beer ook voor de vluchtreactie, maar bij zo’n 10% van de situaties echter gebeurt het dat een grizzly kiest voor de vechtreactie waarbij de beer een blufaanval plaatst. Waarom of wanneer een beer nu net kiest voor een vechtreactie of net een vluchtreactie is geen duidelijk antwoord op te geven. Maakt de beer een blufaanval dan gebeurt het volgende. Als je ter plekke blijft staan bij een blufaanval zal de beer zijn aanval staken, meestal wanneer hij tot op enkele meters van je genaderd is en dan weer langzaam achteruitgaan en uiteindelijk wegvluchten, maar enkel en alleen als jij volhardt in het juiste gedrag en dat is ter plekke blijven staan. Ter plekke blijven staan is voor een beer lichaamstaal die hem zegt “ik verdedig me met alles wat ik heb als je me aanvalt”. Loop je echter weg dan zal de beer je neerhalen. De beste strategie bij een grizzly beer en een bruine beer is dan om voor dood te spelen. Een grizzly zal in de meeste gevallen zijn aanval dan staken als hij merkt dat je geen bedreiging voor hem bent. Toch komt het voor dat een grizzly zijn aanval dan toch niet stopt. In dat geval loopt het vaak verkeerd af als je geen laatste redmiddel meer hebt. Heb je bij een aanval te maken met een zwarte beer blijkt de beste reactie meteen terug te vechten. Waarom dit verschil is ook weer geen duidelijk antwoord op te geven.

    Persoonlijke ruimte is hier dus cruciaal. De grootte van die persoonlijke ruimte, de straal van de cirkel rondom de beer, is afhankelijk van een aantal factoren maar is gemiddeld een 90m. Bij Kodiak beren op Kodiak Island in Alaska bijvoorbeeld waar er een overvloed aan voedsel aanwezig is voor de beren bedraagt die afstand slechts een 30m. Bij grizzly beren die in het hoge noorden op de toendra leven en waar de beer heel grote afstanden moet afleggen om aan voedsel te komen is die afstand een stuk groter dan 100m. En nu het antwoord op Ward zijn vraag. Bij een beerin met jongen heeft men ontdekt dat haar persoonlijke ruimte groter is zolang ze jongen zoogt en zal de keuze tussen de vecht- of vluchtreactie ook sneller overhellen naar de vechtreactie als je in haar persoonlijke ruimte binnen dringt. Hetzelfde heeft men opgemerkt bij grizzlies die zich rondom een karkas ophouden en dit voor zich opeisen. Als een beer dus aanvalt heeft dit niets te maken met het verdedigen van een territorium (beren hebben geen territorium), maar louter met het binnen dringen in hun persoonlijke ruimte.

    Bij de Europese bruine beer heb je dus niet zo snel iets te vrezen omdat deze toch altijd kiest voor de vluchtreactie. Ook als een Europese beer wordt gelokt door de geur van je voedsel zal de drang naar de vluchtreactie bij hem toch snel sterker worden dan zijn nieuwsgierigheid. Vandaar dat je ook gerust bij je voedsel kunt blijven slapen in Scandinavië, maar in grizzly terrein of gebieden met food conditioned bears ligt dit natuurlijk anders.

    Als je meer wil weten over berengedrag en hoe je je best gedraagt in berenterrein raad ik je het boek “Backcountry bear basics” aan van Dave Smith. Er zijn nog veel meer boeken te vinden over het onderwerp, maar niet allemaal slagen ze erin om feiten en fabeltjes uit mekaar te houden. Blijf je in Europa dan is het niet echt nodig om je te verdiepen in berengedrag en alle maatregelen waarmee je rekening moet houden, maar het kan wel je angst wegnemen en je vertrouwen geven op je tocht als je er kennis van hebt.

    veerle
    Sleutelbeheerder
    Aantal berichten: 116

    Heeft niets met Noorwegen te maken maar wel met beren:  voor een andere kijk op (zwarte) beren is de BBC documentaire ‘The bear, family and me’ een aanrader.

    Toeval wil dat deze docu op 21/4 om 19.05u geprogrammeerd staat op CANVAS

    massimo
    Deelnemer
    Aantal berichten: 183

    Iedereen bedankt voor de vele informatie!

    Ik ben geïnformeerd en gerust gesteld en weet wat mij te doen staat.

    Even kijken of ik CANVAS kan krijgen hier in Nederland (heb nog ouderwets anologe tv, kijk nooit). Leuke docu kan nooit kwaad.

    LFone
    Deelnemer
    Aantal berichten: 151

    Backcountry Bear Basics heb ik toevallig ook net gelezen en ik sluit me bij Dzjow aan dat dit echt een aanrader is. Ik ben nog nooit een beer in het wild tegengekomen maar door dit boek krijg je in ieder geval een idee van hoe beren zich gedragen en wat je wel en vooral juist niet moet doen bij het tegenkomen van een beer.

    Bij veel mensen, inclusief mezelf, is er bij dit soort dingen vooral angst voor het onbekende. Als je niks weet denk je dat je ’s nachts door een beer je tentje uit wordt getrokken, maar als je je er in gaat verdiepen blijkt dat je in Scandinavië blij mag zijn als je überhaupt een beer te zien krijgt.

    massimo
    Deelnemer
    Aantal berichten: 183

    Hmmm… Iemand die zijn Backcountry Bear Basics uit wil lenen in de omgeving van Arnhem – Nederland…?

    WidW
    Deelnemer
    Aantal berichten: 57

    Ondertussen heb ik ook Backcountry Bear Basics gelezen, een interessant boek, het maakt goed duidelijk hoe een beer denkt en wat hem drijft. Toch blijf ik met vraagtekens zitten over de praktijk.

    Het is logisch dat je je eten bewaard uit de buurt van waar je slaapt en dat je je niet in de buurt van de persoonlijke ruimte van de beer moet begeven. Het boek gaat echter veel verder in de maatregelen die het aanraadt. Om twee voorbeelden aan te halen:
    – Geen warm eten bereiden maar alleen koud eten.
    – Gebruik aparte kleding om in te koken en bewaar deze bij je eten.

    Kennissen die in Alaska geweest zijn (geen food-conditioned beren) hebben hun eten in een boom gehangen en geprobeerd niet te dicht bij beren in de buurt te komen. Volgens hen is dat voldoende voor dat gebied.

    Ik ben geïnteresseerd in de praktische kanten van het wandelen in bear-country. Misschien dat de meer ervaren mensen op dit vlak er iets over kunnen vertellen?

    Dzjow
    Moderator
    Aantal berichten: 380

    De maatregelen die in het boek staan gaan inderdaad ver en in de praktijk pas je dat zelden zo strikt toe in wildernisgebieden waar beren mensen helemaal niet gewoon zijn. Ik sliep vorig jaar in de Yukon ook vaak met heel mijn voedselvoorraad naast me, welliswaar wel zo goed mogelijk geurdicht verpakt. In die omstandigheden heb ik 2x bezoek gehad van een grizzly die gewoon aan de tarp komt snuffelen, daarbij de tarp benaderend met de wind mee zodat hij pas op het allerlaatste moment je geur opsnoof. Van zodra ze je menselijke geur ruiken maken ze zich weer uit de voeten. Bij encounters overdag was dat ook steeds zo. Ik had bear spray bij me in het geval er één toch niet zou worden afgeschrikt door mijn menselijke geur en de eventuele geur van voedsel te verleidelijk zou zijn. Heb je geen bear spray dan zou ik echter NOOIT bij mijn voedsel slapen!

11 berichten aan het bekijken - 1 tot 11 (van in totaal 11)
  • Je moet ingelogd zijn om een antwoord op dit onderwerp te kunnen geven.